Loigiaihay.com 2024

Đã cập nhật bản mới với lời giải dễ hiểu và giải thêm nhiều sách

Xem chi tiết

Soạn bài Đồ gốm gia dụng của người Việt trang 90 SGK Ngữ văn 11 tập 1 Chân trời sáng tạo

Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

Cách sử dụng các yếu tố hình thức của văn bản này có gì đặc biệt? Nêu tác dụng của chúng đối với việc biểu đạt thông tin chính của văn bản. Những thông tin cơ bản của văn bản này gợi cho bạn ( những) suy nghĩ gì về văn hóa dân tộc.

* Trước khi đọc 

Câu hỏi (trang 90, SGK Ngữ Văn 11, tập một):

Kể tên một số đồ gốm gia dụng trong gia đình bạn. Những đồ gồm ấy có thể "nói" với bạn về (những) điều gì?

Phương pháp: 

 Quan sát trong gia đình mình và kể tên một số đồ gốm gia dụng, sau đó cho biết những đồ gốm ấy có thể “nói” với bạn về (những) điều gì.

Trả lời: 

Một số đồ gốm gia dung trong gia đình em: bát đĩa, chén, cốc, thìa,.....

Những đồ gốm ấy có thể “nói” với em về quá trình hình thành và phát triển của các giai đoạn thành gồm, các giai đoạn lịch sử của nghề gốm. 

* Đọc văn bản 

Câu 1 (trang 91, SGK Ngữ Văn 11, tập một CTST):

Tìm trong đoạn văn ít nhất hai ý kiến/ quan điểm của tác giả và ít nhất hai dữ liệu.

Phương pháp: 

Dựa vào đoạn văn, chỉ ra ít nhất hai ý kiến/ quan điểm của tác giả và ít nhất hai dữ liệu.

Trả lời: 

Trong đoạn văn, chứa nhiều dữ liệu, ý kiến/ quan điểm của tác giả. Cụ thể: 

- Ý kiến/ quan điểm của tác giả: 

“Tiền thân của cái bát có lẽ do con người dùng….”

hình như con người lại không ưa một sự mô phỏng thuần túy như thế…”

- Dữ liệu: 

+ “Chỉ riêng cái bát ăn cơm mỗi thời mỗi khác và phản ánh những tập tục ăn ở khác nhau”.

“ Cái bát thuyền trong các mộ thời Hán có dạng như một lòng bàn tay, có hai cạnh để cầm và nó cũng giống như hình một chiếc thuyền thúng” 

Câu 2 (trang 93, SGK Ngữ Văn 11, tập một CTST):

Đoạn văn này trình bày một xu hướng riêng của đồ gốm gia dụng trong xã hội Việt Nam từ sau thế kỉ XV. Đó là xu hướng gì?

Phương pháp: 

Theo dõi và khai thác nội dung đoạn văn trình bày về xu hướng riêng của đồ gốm gia dụng trong xã hội Việt Nam từ sau thế kỉ XV và cho biết xu hướng đó là gì.

Trả lời: 

Đoạn văn trình bày một xu hướng riêng của đồ gốm gia dụng trong xã hội Việt Nam từ sau thế kỉ XV, đó là xu hướng dùng đồ gốm gia dụng Trung Hoa và Nội phủ. 

* Sau khi đọc 

Câu 1 (trang 93, SGK Ngữ Văn 11, tập một CTST):

Chỉ ra bố cục của văn bản. Bạn đánh giá như thế nào về mối quan hệ giữa bố cục và nhan đề của văn bản?

Phương pháp: 

Đọc lại văn bản, dựa vào các chi tiết chính và vận dụng kiến thức của bản thân, cho biết bố cục của văn bản ra sao. Từ đó đánh giá về mối quan hệ giữa bố cục và nhan đề của văn bản.

Trả lời: 

Bố cục của văn bản: 

- Từ đầu → “tập tục ăn ở khác nhau” : Giới thiệu về vấn đề cần thuyết minh: Lịch sử phát triển và hình thành đồ gốm gia dụng của người Việt.

- Tiếp theo → “thế kỉ XVIII - XIX” : tiền thân của chiếc bát.

- Tiếp theo → “đất không tinh, nhưng giá rẻ”: Sự khác biệt của đồ gốm gia dụng thời Lý - Trần.

- Tiếp theo → Hết: Xu hướng chuộng đồ gốm gia dụng Trung Hoa và Nội phủ từ sau thế XV.

→ Mối quan hệ giữa bố cục và nhan đề của bài viết: Bố cục được sắp xếp trình bày theo từng thời kỳ cụ thể, tác giả đi theo lộ trình thời gian từ xưa đến nay, giúp người đọc có những hiểu biết về lịch sử đồ gốm gia dụng của Việt Nam theo một tiến trình lịch sử cụ thể, dễ dàng tiếp cận thông tin. 

Câu 2 (trang 93, SGK Ngữ Văn 11, tập một CTST):

Xác định cách trình bày thông tin của đoạn văn dưới đây và đánh giá hiệu quả của cách trình bày ấy.

a. Đồ gốm sứ nhỏ dùng trong nhà có một lịch sử phát triển.... cái bát chiết yêu duyên dáng thế kỉ XVIII-XIX.

b. Đồ gốm dụng thời Lý - Trần quá thanh nhã .... bức tranh trừu tượng với bốn hoặc sáu ghế.

Phương pháp: 

Từ văn bản, xác định cách trình bày thông tin của các đoạn trích trên, sau đó đánh giá hiệu quả của cách trình bày.

Trả lời: 

a. Trình bày theo lối diễn dịch

= > Hiệu quả: Giúp cho người viết dễ dàng đưa thông tin, còn người đọc, người nghe dễ dàng tìm hiểu thông tin một cách đầy đủ, ngắn gọn nhất.

b. Trình bày theo lối quy nạp

= > Hiệu quả: Giúp cho người viết dễ dàng kết nối nội dung giữa các phần, khiến cho bài không bị ngắt quãng; người đọc người nghe hiểu được lịch sử của đồ gốm gia dụng thông qua các lý lẽ, dẫn chứng một cách tích cực không buồn tẻ, nhàm chán.

Câu 3 (trang 93, SGK Ngữ Văn 11, tập một CTST):

Cách sử dụng các yếu tố hình thức của văn bản này có gì đặc biệt? Nêu tác dụng của chúng đối với việc biểu đạt thông tin chính của văn bản.

Phương pháp: 

Sau khi đọc và tìm hiểu nội dung văn bản, quan sát và đưa ra nhận xét về cách sử dụng các yếu tố hình thức của văn bản có gì đặc biệt, sau đó nêu tác dụng của chúng đối với việc biểu đạt thông tin chính của văn bản.

Trả lời: 

Cách sử dụng các yếu tố hình thức của văn bản này đặc biệt ở chỗ: trong suốt văn bản có lồng ghép nhiều hình ảnh minh họa, giới thiệu cho người đọc về những sản phẩm đồ gốm gia dụng ở từng thời kỳ khác nhau.

 → Tác dụng của chúng đối với việc biểu đạt thông tin chính của văn bản: Giúp người đọc dễ hình dung được hình dạng của các sản phẩm đồ gốm gia dụng, từ đó biến một bài thuyết minh khô khan thành một bài thuyết minh cuốn hút, sinh động, dễ truyền tải đối với người đọc. 

Câu 4 (trang 93, SGK Ngữ Văn 11, tập một CTST):

Xác định thông tin cơ bản và thông tin chi tiết của đoạn văn" Đồ gốm sứ nhỏ dùng trong nhà có cả một lịch sử phát triển .... cái bát chiết yêu duyên dáng thế kỉ XVIII -XIX". Chỉ ra mối liên hệ giữa các thông tin chi tiết và vai trò của chúng trong việc thể hiện thông tin chính của đoạn văn.

Phương pháp: 

Phân tích nội dung của đoạn văn được trích dẫn từ đó xác định thông tin cơ bản và thông tin chi tiết của đoạn. Từ đó chỉ ra mối liên hệ giữa các thông tin chi tiết và vai trò của chúng trong việc thể hiện thông tin chính.

Trả lời: 

- Thông tin cơ bản: 

+ “Đồ gốm sứ nhỏ dùng trong nhà có cả một lịch sử phát triển không giống như những đồ sành như nồi niêu, chum vại cả ngàn năm hầu như không thay đổi”

- Thông tin chi tiết: 

+ “Tiền thân của cái bát….”

+ “Cái bát thuyền trong các mộ thời Hán….”

+ “...những chiếc bát men đen, men ngọc thời Lý….”

→ Mối liên hệ: thông tin chi tiết bổ sung ý nghĩa, làm rõ và làm sáng cho thông tin cơ bản. 

Câu 5 (trang 93, SGK Ngữ Văn 11, tập một CTST):

Tác giả thể hiện thái độ như thế nào qua đoạn văn:"Đồ gốm gia dụng thời Lý ... Trần quá thanh nhã .... bức tranh trừu tượng với bốn hoặc sáu ghế"? Dựa vào đâu bạn cho là như vậy?

Phương pháp: 

Qua đoạn văn được trích ở đề bài, nhận xét về thái độ tác giả thể hiện trong đoạn trích đó và cho biết bạn căn cứ vào đâu.

Trả lời: 

 Qua đoạn văn:"Đồ gốm gia dụng thời Lý ... Trần quá thanh nhã .... bức tranh trừu tượng với bốn hoặc sáu ghế", tác giả thể hiện thái độ trân trọng, ca ngợi, ngạc nhiên và khó tin về lịch sử đồ gốm thời Lý - Trần. Thông qua các chi tiết như “không thể tưởng tượng rằng có thời con người sống cao sang như thế”, “những chiếc chậu chiếc âu mà hôm nay chúng ta nâng niu như cổ vật quý hiếm thì ngày xưa chúng chỉ để rửa ráy chân tay mà thôi” 

Câu 6 (trang 93, SGK Ngữ Văn 11, tập một CTST):

Những thông tin cơ bản của văn bản này gợi cho bạn ( những) suy nghĩ gì về văn hóa dân tộc.

Phương pháp: 

Sau khi tìm hiểu nội dung văn bản, rút ra những suy nghĩ của mình về văn hóa dân tộc.

Trả lời: 

- Những thông tin cơ bản của văn bản này gợi cho em những suy nghĩ về văn hoá dân tộc là:

+ Đây là một quá trình lịch sử hào hùng, vĩ đại khi phải trải qua nhiều khó khăn.

+ Văn hóa dân tộc không chỉ mang giá trị to lớn về vật chất mà còn mang cả những giá trị to lớn về mặt tinh thần.

+ …

Sachbaitap.com

Bài tiếp theo

Bài viết liên quan